هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
647
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
مزينان محسوب [ گرديده ] و همانا ناحيهء بيهق كه به وجود علماى نامدار اشتهار دارد ، همين خطّه است . و جلگه [ اى ] بسيار مصفا [ است ] و معدن آهو و كبك مخصوصى است ، كه با كبك درى شباهتى دارد . آسياهاى متعدّده در مصب آب داورزن واقع است . يكى از آنها كه از خان [ ه ] هاى آنجا دور تر است و محلّ ترحال مرحوم امين السلطان بوده ، محطّ رحال ما شد . بقعه [ اى ] در جنب منزل ما بود . سه صورت قبر در آن است . گويند از اولاد حضرت امام موسى بن جعفر الكاظم - عليم السّلام - اند . تاريخ بناى آن و اسامى مدفونين معلوم نيست . از اهل اينجا حاجى سيد حسين نام ، كه شخص سمين خوشسيماى محترمى است ، ملاقات شده ، مذكور داشت كه امين السلطان 7 روز در همين منطقه كه شما وارد شدهايد ، اقامت داشت ، و بعد علامت خناق صعبى مزيد نقاهت ايشان شد و به رحمت الهى پيوستند . رحمة اللّه عليه . شب پنجشنبه ، 5 شوال [ 1300 ه . ق . ] قبل از فجر ، روانهء مهر شديم . 4 فرسخ مسافت است . راه هم تمام خرم است . از طرفين ، صداى خواندن كبك مىآيد . بعد از طى 3 فرسخ به قريهء سوتخر ( صدخرو ) « 7 » رسيديم . بسيار جاى عمده و آبادى خوبى است . خان [ ه ] هاى ده در طرفين جادّه واقع است . زراعت خوب ، از « صيفى » و « شتوى » [ بوده ] ، حاصل غلّهء آنجا در بسيارى از سالها به 1500 خروار مىرسد . قريب 1000 تومان ماليات مىدهند . انگور و خربزه و ساير ميو [ ه ] هاى نيكو دارد . درختان « توت » براى « كرم ابريشم » زياد است .
--> ( 7 ) . صدخرو ( Sadxarv ) مركز دهستان كاه بخش داورزن شهرستان سبزوار و در 5 / 54 كيلومترى اين شهر در دامنه جنوبى كوههاى جغتاى و سر راه سبزوار به شاهرود ، كنار رودخانهء « استريدر » قرار گرفته و به آن سوتخر هم مىگويند .